De zwarte dood

De pestepidemie die Europa in 1347 trof, plaatste de bevolking voor een raadsel. Van de ene dag op de andere kregen de slachtoffers zwarte builen, eerst in liezen en oksels en vervolgens over het gehele lichaam.
Een pestslachtoffer, in 1682 geschilderd door Th. G. van der Schuer.
[klik voor vergroting]
Na drie of vier dagen hoge koorts en het ophoesten van bloed volgde meestal de dood. Over de oorzaken van de pest, die Europa een groot aantal keren heeft getroffen, deden de wildste geruchten de ronde.

 

Sommigen meenden dat de lucht verpest was door giftige deeltjes; anderen beweerden dat de joden het water hadden vergiftigd. Voor de geestelijkheid was er geen twijfel: de pest was een straf voor het zondige gedrag van de mensheid. Naar schatting is tussen 1347 en 1350 in sommige delen van Europa ongeveer een derde van de bevolking door de pest weggevaagd.

De Lage Landen kwamen er verhoudingsgewijs goed van af. De laatste keer dat de Nederlanden door een pestepidemie werden getroffen, was in het laatste kwart van de 17de eeuw. Te zien: een pestslachtoffer, in 1682 geschilderd door Th. G. van der Schuer.

Reacties op dit artikel
job nerd schreef op:
Thursday, 10 Nov 2011 11:18:58
ik ben een Nerd en ik ben trots
SAY THAT LOUD I AM A NERD EN I AM PROUD !!!!!! haha wat een goeie grap NERD HUMOR!!!!
sexxxxxxxxxx schreef op:
Thursday, 10 Nov 2011 11:14:43
dit is inderdaad vette bullshit!!!!!
maar ja ik mag eigenlijk niet schelden ik zit in groep 8! kut ik moet kappen de juf komt doi
jojo schreef op:
Friday, 03 Jun 2011 12:31:55
NEUKEN!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Thei schreef op:
Friday, 08 Oct 2010 10:54:55
Whata bullshit,
het is nooit echt bewezen dat de zwarte dood veroorzaakt is door de pest,
in die waren er te weinig ratten om zo veel doden te veroorzaken, en vlooien in de tijd prefereerde ratten dan mensen, dus alleen als er ratten overleden dan zouden ze naar mensen gaan. er was geen massa ratten sterfte in die tijden. nietb eschreven althans...

maar ook koudere landen zoals noorwegen waren ZWAAR getroffen terwijl in die tijd het TE koud was voor vlooien en luizen.

waarom denkt iedereen dat dit door de pest is veroorzaakt >.<
tugce schreef op:
Tuesday, 20 Apr 2010 13:42:09
waarom werd de rang niet besmet door de zwarte dood ? :p
marthilde schreef op:
Thursday, 12 Nov 2009 18:50:31
Een eng plaatje
Friso schreef op:
Thursday, 16 Apr 2009 19:34:17
hij doet ff vaag.

maar er moet staan bacterieen met 2 puntjes op de laatste E
Friso schreef op:
Thursday, 16 Apr 2009 19:33:10
*bacterieën
friso schreef op:
Thursday, 16 Apr 2009 19:29:18
"zwarte builen" waren het geen rode?

en er is best meer over te vertellen,
de ziekte werd door ratten die de vlooien droegen vervoerd,
in de vlooien zaten de bacterieën.
1 handdruk was genoeg om iemand te besmetten.

de mensen wilden niet dat de mannenop de boot waar de ratten met de pest op zaten,
aan land kwamen maar de mensen op de boot hadden heel even de trossen aan de kant gehad en waren de ratten aan land gekropen.

doe meer onderzoek !
marc rose schreef op:
Friday, 19 Dec 2008 11:46:42
heey man
ik heb heel veel aan dit artikel echt top geschreven met je brein van een cavia/.
vind het een goede site voorals je kansloos bent ik ben marc rose uit huizen voeg me toe wil graag chatten
zara schreef op:
Tuesday, 04 Nov 2008 17:35:51
nee hoor, het is een heele leuke tekst ik hou mijn spreekbeurt ook over de pest.
I LOVE YOU!!





NOT!!!!!
zara schreef op:
Tuesday, 04 Nov 2008 17:33:15
wat een ... tekst joh kan je niets beter verzinnen????
XXX zara
maarten schreef op:
Tuesday, 06 May 2008 17:03:01
sexy hoor
aogelht schreef op:
Wednesday, 12 Mar 2008 19:17:47
wat een erge ziekte
lol schreef op:
Friday, 31 Aug 2007 11:34:23
zijn er nog lande waar nog de zwarte dood bestaat?
willy de bruin-bakker schreef op:
Sunday, 24 Jun 2007 23:07:08
Nog een side over de pest is te vinden op
www.gezondheidsplein.nl Bij aandoeningen zoeken en dan pest op de letter p . Succes !
Anneke schreef op:
Wednesday, 13 Jun 2007 17:56:35
Ik heb wel een goede site, ik denk dat je hem wel kent: www.wikipedia.nl en dan 'de pest' of 'de zwarte dood' intypen. ik moet ook een verslag maken over de pest en ik ben al best ver
Daanvandenberg@hotmail.com schreef op:
Monday, 11 Jun 2007 17:26:38
Ik hou me spreekbeurt over De pest
Maar ik kan NERGENS informatie vinden
Kan iemand me wat informatie geven?
Of wat site's waar het informatie opstaat?
Lissete schreef op:
Thursday, 07 Jun 2007 14:56:41
Bedankt! Ik had er veel aan voor mijn werkstuk.
Marko Houdijk schreef op:
Tuesday, 29 May 2007 16:44:52
man!!! ik houd een werkstuk over de pest en dit is helemaal geen informatie :@
mohammed schreef op:
Tuesday, 20 Mar 2007 11:12:05
ik vind het best kort ik heb een werkstuk over wie kan mij helpen mij msn is mellouk_mohammed@hotmail.com en ook de mooie meisje voeg mij toe
Gijs schreef op:
Monday, 19 Mar 2007 14:33:33
goed artikkel
gijs van veen schreef op:
Monday, 19 Mar 2007 14:33:01
Goed artikkel
ikkuh schreef op:
Tuesday, 13 Mar 2007 10:55:01
het is erg leerzaam maar weet iemand antwoord op deze vraag: waarom werden sommige mensen wel ziek en andere niet?
had dat met de rang te maken want zoals de gravin zei de zwarte dood is voor het volk weet je heta natwoord stuur het dan naaar kuzzies19@hotmail.com

Ik schreef op:
Saturday, 17 Feb 2007 22:22:53
't Is echt niet uitgebreid, voor een fatsoenlijke presentatie kan dit misschien nog het begin van een inleiding zijn. Jullie vertellen nits over oorzaak, remedies, geloof, geen cijfers of resultaten van onderzoeken of mss hoeveel mensen er gemiddeld stierven??? Belangrijke informatie die onvoldoende is uitgediept!!!
C. en K. schreef op:
Thursday, 01 Feb 2007 11:42:34
Wij zijn twee meisjes van 10 die een werkstuk moete maken. We vinden de plaatjes meestal hartstikke eng............ Vooral K.! De tekst is wel leerzaam, alleen niet zo erg uitgebreid!
edouard schreef op:
Thursday, 11 Jan 2007 13:24:17
wordt er nou serieus een discusie gehouden of dit een goede tekst is ?(-_-')
imao stel noobs:P
kussjee
anne schreef op:
Thursday, 30 Nov 2006 17:26:24
de mensen die aan de pest stierven hoesten niet aleen bloed op ook kregen ze builen(zwarte builen) en puisten en je was dan naar ongeveer 3dagen dood
misschien heeft u er wat aan
vriendelijke groeten anne
ikke** schreef op:
Sunday, 19 Nov 2006 17:08:48
deze samenvatting stond nog korter in mijn werkboek maar het heeft toch geholpenmet mijn onderzoek voor school.
groetjes
frank schreef op:
Friday, 25 Aug 2006 17:36:09
Ik vind het plaatje heel erg leerzaam want je ziet aan die vrouw dat ze erg aan het lijden is.
sandra schreef op:
Monday, 26 Jun 2006 18:53:41
hallo allemaal.
ik ben pas 13 en ik weet al veel over de pest.
ik doe er morgen een precentatie over en ik vind het interessant. het is een mooi en leerzaam onderwerp. ik vind jullie artikel super geweldig!
bedankt voor de info

-xxxxxxx-jes sandra
citty schreef op:
Tuesday, 02 May 2006 22:00:22
hee..
ik mOet, samen met een ander meisje, een spreekbeeurt houden over het boek DE PEST en we moeten ok iets vertellen over de zwarte dood. kunne jullie mij daar wat meer informatie over geven zO snel mogelijk als dat kan alvastbedank =)
groetjes Citty (13 jaar) ;)
cittyde_leeuw@gotmail.com !!
Julia schreef op:
Sunday, 16 Apr 2006 16:39:58
Ik vind dat als je een spreekbeurt moet doen je hier niet echt veel aan hebt, het is maar een klein stukje tekst
Lana D. schreef op:
Tuesday, 07 Mar 2006 09:11:56
ik heb heel het internet aggezocht naar een plaatje waar de pest werd uitgebeeld en die was gemaakt in de 17de eeuw... gelukkig hadden jullie dit plaatje en hebben jullie mijn leven gered :P. nee heel erg bedankt!!!
kusx Lana D.
tessa schreef op:
Tuesday, 14 Feb 2006 11:28:15
Ik vind het goede informatie voor een werkstuk dat ik nu moet maken over De Pest.
groetjes -xxx-tessa
nielsie the best schreef op:
Friday, 02 Dec 2005 16:47:09
... met een streepie dronder is gek er is bijna nix te vinden als het over plaatjes voor een werkstuk gaat.
maker van deze site ik raad je aan om een foto galerij ofso aan te legguh
Jasmijntjee schreef op:
Tuesday, 29 Nov 2005 22:13:17
het is wel heel interesant maar het is jammer dat het maar z'n klein stukje is k weet van dit kleine stukje wel meer.. xxx Jasmijntjee
willy schreef op:
Wednesday, 16 Nov 2005 15:20:30
ik vind het wel goed om het te lezen en het is ook leerzaam enzo
Miet schreef op:
Sunday, 16 Oct 2005 15:52:17
Ik vind wel dat er wat meer tekst moet zijn
maar anders is het een heel goeie site!!!!!!!!!!!!!!
Elise schreef op:
Thursday, 06 Oct 2005 13:07:52
Hallo,

Ik doe mijn profielwerkstuk over de pest, de zwarte dood. Ik wilde vragen of u misschien mij meer informatie kan sturen. Ik doe in mijn profielwerkstuk ook een hoofdstuk over de kunstgeschiedenis van de pest. Heeft u hier misschien ook informatie en plaatjes over schilderijen waar de pest is in verwerkt?
zou u dit dan naar mijn email adres kunnen sturen?
alvatst bedankt
Elise
ganzenveer 43 schreef op:
Tuesday, 13 Sep 2005 19:13:01
kijk op het internet en je vind genoeg hahaha pest dat arme deerntje toch niet zo. wilt gij dat zij zich rot gaat voelen? ik had u met allen liefden geholpen arm deerntje maar zoveel wete ik neit meer van die goede oude tijd. zeer veel geluk met uwen bespreken. een verzegeling
Marjolein schreef op:
Saturday, 18 Jun 2005 08:25:16
Ik moet voor geschiedenis een Middeleeuws dagboek maken.. Je weet wel, 7 dagen achter elkaar opschrijven wat ik die dag allemaal gezien heb (in de middeleeuwen dus he) en ik ben een dochter van een edelman in de late middeleeuwen.. weet iemand iets waar ik wat kan vinden over dat dagelijks leven? ik weet dus al dat ik iets met de pest erin ga verwerken..
..... schreef op:
Friday, 03 Jun 2005 21:26:34
tjaaah....Ik moet mijn werkstuk over de pest doen en hier kan ik eigenlijk nix mee.....wel wat, maar het is veel te weinig om een goed werkstuk te maken. Het is wel leerzaam, maar ik wil toch nog veel meer de de pest weten( oftewel de zwarte dood) Ik heb nog wat informatie over de pest die er niet in staan. Je had 3 soorten de pest .. De builen pest( dan was je binnen maar maanden dood)
De longen pest ofsow( dan was je binnen een paar weken dood) en nog een pest waar ik de naam niet meer van weet maar dan was je binnen een paar uur dood....Dat er zulke nare ziektes zijn is beswel erg... Dan is het weer de pest dan weer k...... het is een naar woord...... en dan weer aids....damn
annie schreef op:
Monday, 23 May 2005 10:48:43
is de zwarte dood hetzelfde als de pest? is dat gewoon een andere naam voor de pest????
Sanne schreef op:
Saturday, 21 May 2005 09:54:37
Ik moet een werkstuk over de pest maken maar zoveel heb ik hier niet aan. Ik kanniet zegge dat ik hier een wekstuk over kan maken.
archeoloogje schreef op:
Sunday, 24 Apr 2005 20:43:54
het klopt dat de pest het zelfde werkt als hiv.
het kan beangstigend zijn maar daarin tegen ook erg goed.
als we nu dus naar de vroegere pestslachtoffers kijken en hun dna bestuderen dan kunnen we mischien een medicijn vinden tegen hiv.

ps dit wordt al gedaan inmiddels , want in eindhoven (caterina kerk) worden nu opgravingen gedaan waarbij ze het dna willen onderzoeken.
hier liggen beenderen van voor tot ver na de pest , en hieruit kan blijken dat er een dna mutatie is geweest waardoor 10% van de europeanen resistent is tegen aids...

kijk voor info ook ff op www.archeologie.eindhoven.nl

veel plezier en hoop dat het jullie een beetje op weg helpt.

kom anders op de site langs , we zijn open van maandag tot en met zaterdag.
john schreef op:
Thursday, 14 Apr 2005 18:30:21
Het pest virus gaat hetzelfde te werk als het HIV virus. Het dringt in de cel en schakelt het immumsysteem uit.
Erg griezelig!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

dit is wetenschappelijk onderzocht.
sofie mast schreef op:
Sunday, 03 Apr 2005 12:46:35
hallow
in het artikel over de zwarte dood staat niet zoveel in. Ik moet een werk
maken over de zwarte dood ,maar dan meer over het SOCIALE LEVEN. Als jullie daar meer informatie over hebben of iemand die mijn reactie leest en die het heeft mag het ook altijd sturen naar sofiemast@hotmail.com
nienekeie schreef op:
Friday, 01 Apr 2005 13:04:52
saai meer plaatjes!
Jezzen schreef op:
Thursday, 24 Mar 2005 07:12:11
Goeie site, goeie info. Wel jammer voor de mensen die in 1 keer een hele scriptie eraf willen halen maar het is een goed uitgangspunt om research te beginnen.
Steffie schreef op:
Tuesday, 22 Mar 2005 16:56:56
Ik vind de text en het plaatje erg leerzaam!! Ik moet voor school een presentatie houden en daarom is dit voor mij heel erg gunstig!!

Zou u mij wat meer informatie toe willen sturen!!

Alvast bedankt,

p.s.: mijn e-mail adres is stefaniewigbold@hotmail.com

nick schreef op:
Thursday, 17 Mar 2005 19:57:13
wetenschapper denken dat de pest in Idia en zo in de 19de eeuw niet de zwarte dood was omdat bij de zwarte dood in de middel eeuwen niet over al op straat dode ratten lagen en de zwarte dood ook heerste op plekken waar geen ratten waren
jolien schreef op:
Tuesday, 15 Mar 2005 17:51:32
Ik zou ook graag wat meer teweten komen over de pest of beter gezegt de zwarte dood, zou u mij ook wat meer informatie kunne versturen om mijn e-mailadres?
.:.:. schreef op:
Thursday, 03 Mar 2005 17:51:01
hoi, ik vind het goed dat er een pagina over is.... ik moet het hebben voor school.........
Guido Klabbers schreef op:
Sunday, 16 Jan 2005 19:18:12
In mijn laatste reactie staat een foutje: Bern moet zijn Bazel.
Guido Klabbers schreef op:
Thursday, 13 Jan 2005 20:53:51
Voor wie een beeld wil krijgen van hoe de bevolking in de middeleeuwen deze terugkerende plaag heeft ervaren kan goed terecht in het boek De eeuw van Platter van Ladurie. Een weliswaar dik maar lezenswaardige familie kroniek van het leven ven de familie Platter in Bern en de omzwervingen van de zoon, een zoektocht naar kennis en verkenning van de wereld. De pest speelt een actieve rol in het leven van deze mensen.Het bepaalt waar ze gaan wonen en met wie. Het decimeert families en frustreert ontwikkelingen. Het laat ook zien hoe de bevolking er actief mee omgaat.
farry schreef op:
Friday, 03 Dec 2004 17:54:52
ik vond dit plaatje écht cool!!!! het is harstikke leerzaam top!
dana hagenveld schreef op:
Friday, 03 Dec 2004 17:53:18
ik vind dit een ranzig plaatje, dat je dit zomaar opde computer zet!!! schandalig!
philippine schreef op:
Thursday, 25 Nov 2004 19:47:20
de tekst is ok maar voor een werkstuk is dit echt te weinig nog niet eens goed voor een hoofdstuk!!!!
veel meer info erbij graag!!
lotte schreef op:
Monday, 06 Sep 2004 19:49:18
hallo,
ik moet een presentatie houden over de pest. mijn stukje gaat over de medicijnen, wat ze dachten dat hielp, kwa religie enzo. heeft u daar informatie over?
bedankt
liefs
lotte
SlasherX schreef op:
Saturday, 15 May 2004 15:00:38
Zeer leerzaam,
ik moet voor school een samenvatting over de zwarte dood maken .
ik moet praten over de politieke economische en sociale gevolgen , spijtig genoeg vind ik dat niet op jullie site
Melissa Baetsleer schreef op:
Monday, 08 Mar 2004 20:56:57
Ik doe heel graag geschiedenis. Maar het interessantste onderdeel vond ik de pest.
gerlinda schreef op:
Monday, 08 Mar 2004 20:32:36
hee ik heb nog eens jullie site bekeken. echt ik vind het erg interesant. maar mag ik please wat informatie over deze vragen:de reactie van die mensen op die ramp, informatie over deze ramp om het niet weer te laten gebeuren. en informatie over de medicijnen die de pest bestrijden. mijn E-mail adres is gerlinda_kragt@hotmail.com mag ik het zo snel mogelijk hebben want ik moet een folder daar over maken. en die moet ik bijna weer inleveren. al vast bedankt
gerlinda schreef op:
Friday, 05 Mar 2004 21:01:25
ik vind dat je er goed van kunt leren. maar er mochten wel wat meer reactie van die mensen toen in die tijd er van vonden. maar ik moet er nou een folder over maken van school best moeilijk. maar ik heb er al heel wat uit kunnen halen.
amber schreef op:
Friday, 30 Jan 2004 19:07:38
Ik vind het plaatje en de tekst erg leerzaam. ik moet iets vertellen over de pest ook wel zwarte dood genoemd
kan ik aan jullie vragen voor wat meer informatie mijn msn is amberaafjes@msn.com

Alvast bedankt

2 februari - Maria Lichtmis

De dag waarop Maria Jezus op de veertigste dag na zijn geboorte meeneemt naar de tempel.