Verre Verwanten
Periodes

Tweede Wereldoorlog

1940-1945
Het kleine en slecht bewapende Nederlandse leger staat machteloos tegenover de Duitse troepen wanneer deze, zonder voorafgaande oorlogsverklaring op 10 mei 1940 ons land binnenvallen.

Al snel na de invasie begon de Jodenvervolging. Aan het eind van de oorlog waren nog slechts 30.000 van de oorspronkelijke 140.000 Nederlandse Joden over.

Er werd 'Arbeitseinsatz' ingesteld, waarbij iedere man tussen 18 en 45 verplicht werd in de Duitse fabrieken te gaan werken. De winter van 1944 op 1945 was erg streng, en dit leidde tot hongertochten en mensen die stierven van honger, uitputting, kou of ziektes. Deze winter werd bekend als de Hongerwinter.

Op 5 mei 1945, na grote gealliëerde overwinningen in Duitsland en elders, gaven de resterende Duitse troepen in Nederland zich over in hotel De Wereld in Wageningen.


Klik op de plaatjes om meer te weten te komen over een onderwerp of gebeurtenis uit deze periode.
       
Oorkonde van het 25-jarig bestaan van het Ziekenfonds Wormerveer, opgericht door een plaatselijke arts.
De opkomst van het ziekenfonds 		20 Eeuwen Nederland
Twentse paradox onderzocht 		Twee inwoners van het Gelderse dorp Puiflijk versieren op 2 juni 1945 hun woonplaats.
Bevrijdingsfeesten 		Die Nacht dateert al uit 1918-1919. Beckmann schilderde het naar aanleiding van de Eerste Wereldoorlog.
Duitse kunstenaars in ballingschap
Alleen na de Kristallnacht gingen de Nederlandse grenzen korte tijd open en werden 7.000 joodse vluchtelingen toegelaten.
Joden ontvluchten het derde rijk 		Woonwagenbewoners in de jaren twintig in Utrecht.
Terugkeer van de zigeuners 		Wederopbouwplannen ir. W.G. Witteveen (1940)
Discussies over de wederopbouw 		Nergens was direct na de Tweede Wereldoorlog de behoefte aan woningen zo groot als in Rotterdam. Hier was de gehele binnenstad platgebombardeerd en 75.000 Rotterdammers waren dakloos geworden.
De jaren van opbouw
Een wraakactie op een gearresteerde NSB-er in Utrecht.
Trage berechting van de collaboratie 		Grondwerkers leggen in 1943 sloten aan in de Noordoostpolder.
Inrichting van het nieuwe land 		De vrouw op deze foto uit 1942 draagt een mantel van beddenlakens en een jurk die uit diverse couponnetjes is samengesteld.
Nood maakt vindingrijk 		Mevrouw J. de Jong-Brouwer versierde de tailleband van haar feestrok met het notenschrift van het Wilhelmus. Copyrights foto: Verzetsmuseum Friesland.
Nationale feestrok
De montycoat, een camelkleurige houtje-touwtjejas met capuchon, genoemd naar de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery (prinsesjes Irene, Christine, Beatrix en Margriet, 1952).
De kleding van de overwinnaars 		We leven nog :: De stemming in bezet Nederland.
We leven nog 		Soekarno spreekt tot de afgevaardigden tijdens een zitting van het Indonesische voorlopige parlement, de K.N.I. Poesat (1947)
Indonesië onafhankelijk 		Twee inwoners van het Gelderse dorp Puiflijk versieren op 2 juni 1945 hun woonplaats.
Nederlandse filmpjes uit de oorlog gezocht
Nieuwjaarsboodschap van minister Meynen
Nieuwjaarswensen van Polygoon 		Voorlopige identiteitskaart van Dhr H. v.d. Berg, één van de weinige teruggekeerden.
Uniek oorlogsfilmpje ontdekt in Putten 		De voormalige pastorie Villa Bouchina aan de Dominee van Dijkweg 13 te Doetinchem.
De joden van Villa Bouchina 		Op 22 februari 1944 werd de Nijmeegse binnenstad door een vergissingsbombardement van de geallieerden totaal vernietigd. 800 Mensen vonden de dood.
Bommen op ons huis
Kamp Amersfoort was een zogenaamd Polizeiliches Durchgangslager (doorgangskamp), feitelijk een gevangenis van de Sicherheitsdienst.
Kamp Amersfoort in bezettingstijd 		Op 8 december 1944, midden in de hongerwinter, ging de eerste productie ‘Wij lopen door
Theater in de Tweede Wereldoorlog 		20 Eeuwen Nederland
Van onmacht naar kracht 		Gevangen in het Oranjehotel
Gevangen in het Oranjehotel
De voormalige Tielse Zandweg (nu Wilhelmina- dreef)
Massagraf Poolse soldaten ontdekt 		Foto's van Anne Frank
Foto's van Anne Frank 		Batterij Westduin in 1950
Haagse bunkers open voor publiek 		Oorlog in het themapark
Oorlog in het themapark
Hongerwinter
Hongerwinter 		Verzoekschrift van een joodse veteraan die in de Meidagen van 1940 zijn rechterbeen verloor op de Grebbeberg.
NIOD zet Duitse archieven op internet 		Bernhard schreef Hitler brieven...
Bernhard schreef Hitler brieven 		Oostfrontvrijwilligers in WO II
Oostfrontvrijwilligers in WO II
Willem Willing (gestorven in 1944 in Auschwitz)
Afdrukken van indrukken 		Anne Frank
Wisselend Perspectief: 60 jaar denken over de Tweede Wereldoorlog 		Expositie 'Licht in het Donker: het Philips-Kommando in Kamp Vught'
Licht in het donker 		Een lang gevecht
Een lang gevecht
De tewaterlating van de O-16
De ondergang van de O-16 		20 Eeuwen Nederland
Arnhem, Walcheren en de Ardennen 		Grondwerkers leggen in 1943 sloten aan in de Noordoostpolder.
Inrichting van het nieuwe land 		Omkijken met verbazing
Met verbazing omkijken

Luilak

Op de zaterdagochtend voor Pinksteren wordt in Noord-Holland Luilak gevierd. Jongeren zijn dan vroeg uit de veren, maken veel kabaal en slaan op ramen en deuren. Vaak ontspoorde Luilak in brandstichting en vernielingen, waardoor het feest een negatieve klank kreeg. Uit het lied: ‘Luilak, beddezak - Staat om negen uren op - Negen uren, hallef tien - Dan kan men de Luilak zien’, wordt duidelijk dat de langslapers het moesten ontgelden
meer kronieken| Meer
Colofon | Contact