In de Middeleeuwen kwam het vaak voor dat vorsten en adellijke heersers hun macht legitimeerden met een afstamming van een mythologische figuur. Afstamming van een dergelijk persoon legde meer gewicht in de schaal en vergrootte de autoriteit en het prestige van de familie.

De meeste adellijke families wilden afstammen van Eneas van Troje. Door van hem af te stammen, sloeg je drie vliegen in één klap: het verhaal gaat dat Eneas familie is van Romulus en Remy, de oprichters van Rome. Ook is Eneas een verre verwant van Julius Caesar.

Daarnaast was Karel de Grote een populaire voorouder om van af te stammen. In de Anglo-Saksische wereld gold hetzelfde voor Koning Arthur. De mensen waar men het liefst van wilde afstammen, werden de ‘besten’ genoemd. Er zijn drie Christelijke, en drie heidense ‘besten’ waar veelvuldig van werd afgestamd.

De Christelijke besten waren: Koning Arthur, Karel de Grote en Kruisvaarder Godfried van Bouillon. De
heidense besten waren: Hector van Troje, Alexander de Grote, Julius Ceasar.

De familie van Kleef wilde van de Zwaanridder afstammen. Deze legendarische, mythische en nobele ridder hadden ze niet voor niets uitgekozen. De legende gaat namelijk dat ook de zwaanridder van de Trojanen afstamt. De claim op de zwaanridder deelde de familie van Kleef overigens met de familie van de kruisvaarder Godfried van Bouillon. De afstamming was dus zeker niet onbetwist.

Het verhaal van de zwaanridder:

Lang geleden was er in het stadje Kleef een prinses in nood. Haar naam: Beatrix van Kleef. Alle ridders uit de omgeving wilden haar bezit afpakken.
In uiterste nood bad zij een vurig gebed, waarop bijna onmiddellijk een bootje op de rivier verscheen. Een bootje, voortgetrokken door een zwaan. En in dat bootje zat een ridder: de zwaanridder.  De zwaanridder sprong aan wal, versloeg de andere ridders na een stevig gevecht, en vroeg daarna Beatrix ten huwelijk. Beatrix zei direct ja.
Er was alleen één probleem. De zwaanridder zei tegen Beatrix:  “Je mag NOOIT vragen waar ik vandaan kom, doe je dat wel, dan ga ik weg van hier, om nooit meer terug te keren”
Beatrix ging akkoord, en zij en de zwaanridder leefden nog lang en gelukkig. 
Totdat de afkomst van haar ridder toch aan Beatrix ging knagen.
In een onbewaakt ogenblik vroeg ze toch naar zijn afkomst: “Oh heer, ik zou graag weten van welke komaf u bent…”
De zwaanridder vertrok ogenblikkelijk, zonder achterom te kijken. Beatrix bleef gebroken achter, en stierf nog datzelfde jaar van verdriet…

Meer info:

- Wijngaards, Martijn (2005), De wonderlijke historie van de zwaanridder die in Nijmegen aan; Inco/Hippo, Wageningen.

- Janssens, J. (1995), De Graal en de ridders van de Ronde Tafel; Davidsfonds, Leuven.

- Donder, Vic de (1996), Troje, de machtigste mythe van Europa; Pelckmans, Kapellen.