Arjen Roelofs, een vergeten genie

Precies 250 jaar geleden, op 31 maart 1754, werd in Hijum de boerenzoon Arjen Roelofs geboren.

Eise Eisinga Planetarium Samen met zijn broers Pieter en Albert hield hij zich bezig met kwesties uit de wis- en natuurkunde – zélfs tijdens het werk op het land.

Arjen Roelofs was zeer begaafd en ontwierp ook zijn eigen instrumenten. Daarnaast deed hij allerlei sterrenkundige berekeningen, bijvoorbeeld van zonsverduisteringen. De meest indrukwekkende verduistering die hij gezien heeft, was de ringvormige van 7 september 1820, die hij waarnam in het gezelschap van onder anderen de Friese gouverneur en Eise Eisinga.

Ook heel bijzonder waren zijn waarnemingen van vier zogeheten Mercurius-overgangen: hemelverschijnselen waarbij de kleine planeet vóór de zonneschijf langs beweegt. Deze waarnemingen stelden hem in staat de baan van Mercurius nauwkeurig te berekenen.

Ondanks al zijn tekeningen en waarnemingen is Arjen Roelofs niet zo bekend bij het grote publiek. Het is dus de hoogste tijd voor een kennismaking! In de zomertentoonstelling van het Eise Eisinga Planetarium wordt een beeld geschetst van het werk van Roelofs. Er zijn onder meer schitterende tekeningen van Jupiter en Saturnus te zien, en ook enkele van de instrumenten die hij heeft gebruikt.

Eise Eisinga Planetarium

katoen

Katoen wordt al gebruikt in Hindoestan. Grieken en Romeinen importeren het later uit Voor-Indië; in de Middeleeuwen handelen Arabieren in deze textielsoort uit het Oosten. Europeanen tasten lange tijd in het duister over de herkomst, laat staan dat ze weten wat katoen is: het vruchtpluis van de rijpe vrucht van de katoenplant. Pas in de 12de eeuw importeren Spanje, Frankrijk en Italië ruwe katoen om garen van te spinnen.

Ondertussen in de...

Late middeleeuwen
Late middeleeuwen
1300-1555
De macht van de graafschappen en hertogdommen blijft toenemen, evenals de macht van het volk...